Που τελειώνει η αισθητική και που ξεκινάει ο χουλιγκανισμός;

 Πυρ και μανία οι κάτοικοι των Ιωαννίνων με τον χριστουγεννιάτικο στολισμό της δημοτικής αρχής στην κεντρική πλατεία. «Μα είναι αυτό χριστουγεννιάτικο δέντρο;» αναρωτιούνται όλοι. Όχι, είναι η απλή απάντηση, αλλά αυτό αποτελεί λεπτομέρεια. Ως χριστουγεννιάτικο δέντρο θα το κρίνουμε.

 

Το έργο που τοποθετήθηκε από τη δημοτική αρχή στην πλατεία, και δημιουργήθηκε από φοιτητές του τμήματος καλών τεχνών, έχει ως αναφορά τον πύργο του Τάτλιν, το μνημείο της Γ’ Διεθνούς, το οποίο δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Ο Τάτλιν έλεγε: «Στις πλατείες και τους δρόμους τοποθετούμε τη δουλειά μας, πεπεισμένοι ότι η τέχνη δεν πρέπει να παραμείνει ένα καταφύγιο για τους άεργους, μια παρηγοριά για τους κουρασμένους, ή μια δικαιολογία για τους οκνηρούς. Η τέχνη πρέπει να μας ακολουθά όπου η ζωή κυλά και διαδραματίζεται.» αλλά ο Τάτλιν δεν ήξερε. Εμείς θέλουμε λαμπάκια.

 

Το ζήτημα του έργου που στήθηκε στην πλατεία, ανοίγει πολλές συζητήσεις, που ελλείψει αφορμής μάλλον δεν έχουν γίνει σε ιδιαίτερο βαθμό κατά το παρελθόν, και ίσως δεν θα είχαμε την ευκαιρία να τις κάνουμε και στο μέλλον. Από την πρώτη μέρα φούντωσαν οι αντιδράσεις που κορμό είχαν το ότι τα Γιάννενα χρειάζονται ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο για τις γιορτές και όχι αυτήν την «σκαλωσιά», όπως αποκαλείται από την πλειονότητα των εξεγερμένων. Μάλιστα, οι υποψήφιοι κριτικοί τέχνης που αντιδρούν, φαίνεται να έχουν αποφανθεί πως αυτό το πράγμα δεν είναι τέχνη, μιας και αισθητικά είναι άσχημο.

 

Ας αναλύσουμε λοιπόν τα σημεία της υπόθεσης ένα-ένα. Αισθητικά το συγκεκριμένο έργο είναι άσχημο και για τον γράφοντα. Ο ορισμός του όρου «τέχνη» όμως μάλλον δεν περιορίζεται στο τι μας κάθεται καλά στο μάτι. Και μάλλον είναι πολύ εύκολο να ακυρώνουμε την όποια προσπάθεια και την όποια δουλειά κάποιων, σε όποιο αποτέλεσμα κι αν κατέληξε, με αφορισμούς που περιλαμβάνουν σκαλωσιές και παλιοσίδερα. Περισσότερο όμως από εύκολο, είναι ελκυστικό, γιατί ο κανιβαλισμός είναι άθλημα που δεν χρειάζεται ιδιαίτερη προπόνηση.

 

Ως προς το τι χρειάζονται τα Γιάννενα για τις γιορτές, είμαστε αναγκασμένοι να αποδεχτούμε το αισθητικό κριτήριο των πολλών που αποζητούν σε γιορτινό κλίμα να ομορφύνει η πόλη με χριστουγεννιάτικο δέντρο, λαμπάκια και στολίδια, αλλά στο ζήτημα της ανάγκης προέχει η πρόνοια για τους αστέγους που είναι εκτεθειμένοι στο κρύο, η οικονομική κάλυψη φτωχών και ανέργων, η φοιτητική μέριμνα, η φροντίδα για τα αδέσποτα κ.α. Οι αναφορές αυτές φυσικά δεν γίνονται για να υποβαθμίσουν το αισθητικό και συμβολικό κομμάτι. Γίνονται γιατί τη στιγμή που γράφεται αυτό το κείμενο η εκδήλωση του facebook με τίτλο «Ξηλώνουμε όλοι μαζί τη σκαλωσιά από τη Νομαρχία» έχει 4490 ενδιαφερόμενους, και μέχρι τη στιγμή που θα δημοσιευθεί θα έχει σίγουρα περισσότερους. Ας φανταστούμε τα Γιάννενα, αν 4490 είχαν πάρει τόσο θερμά τα ζητήματα της ανεργίας, της φτώχειας, των αστέγων, τα προβλήματα των φοιτητών, τα οικολογικά ζητήματα, το ζήτημα της λίμνης, τα ζητήματα των ΑΜΕΑ, τα κάθε είδους προβλήματα που αντιμετωπίζει ο δήμος. Αλλά και το αισθητικό κομμάτι να εξετάσουμε, ήταν άραγε 4490 όσοι διαμαρτύρονταν που η πανέμορφη κεντρική πλατεία μετατράπηκε σε ταράτσα πάρκινγκ ή αυτό δεν ήταν αισθητικά άσχημο και η μόνη παραφωνία είναι η «σκαλωσιά»;

 

Ακόμα όμως κι αν όλοι όσοι διαμαρτύρονται δεν θεωρούν όσα προαναφέρθηκαν σημαντικά, και θέλουν απλά ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο στην πλατεία τους, πόσο βάρβαροι μπορούν να γίνουν για να τα καταφέρουν; Γιατί μπορεί κάποιοι από όσους έχουν λάβει μέρος σε αυτή τη «χιουμοριστική καμπάνια» να το βρίσκουν όντως αστείο τη στιγμή που ενδιαφέρονται σοβαρά για τα προβλήματα του Δήμου, και με το συγκεκριμένο ζήτημα να ασχολούνται μόνο από χιουμοριστική σκοπιά. Τι γίνεται όμως όταν μέλη αυτή της εκδήλωσης προχωράνε σε ακροδεξιού τύπου αναρτήσεις, και δηλώνουν πως καμία αστυνομία δεν θα τους σταματήσει από το να γκρεμίσουν το «έκτρωμα» την ώρα που ο υπόδικος χρυσαυγίτης Χρήστος Παπάς καταθέτει ερωτήσεις στη Βουλή για την κατασκευή;

 

Ας αναρωτηθούμε που βρίσκονται οι αξίες μας, και πόσο «τζιχαντιστές» μπορούμε να γίνουμε για λίγο πλαστικό πράσινο. Καθώς επίσης και μέχρι που μπορεί να φτάσουμε για να τιμήσουμε τις «παραδόσεις» ώστε ακροδεξιά στοιχεία να μας θεωρούν δυνάμει συμμάχους.

 

Με σοβαρή διάθεση βλέπει το ζήτημα και η παράταξη «Γιάννενα Τώρα» που ενώ αναμφίβολα δεν έχει σχέση με τον «ταλιμπανισμό» της ομάδας που προαναφέρθηκε, αν το έβλεπε χιουμοριστικά δεν θα «απειλούσε» τη δημοτική αρχή πως αν δεν τοποθετήσει χριστουγεννιάτικο δέντρο για να τιμήσει τις παραδόσεις, θα το πράξουν τα ίδια τα μέλη της παράταξης.

Προσωπικά αν βρίσκω κάποιο μελανό σημείο σε συμβολικό επίπεδο, είναι πράγματι η επιλογή του χρόνου για την τοποθέτηση του συγκεκριμένου έργου. Πράγματι η δημοτική αρχή επέλεξε να το τοποθετήσει ως στολισμό και αντί χριστουγεννιάτικου δέντρου. Και αν η απόδοση αυτή του πύργου του Τάτλιν τοποθετούνταν την πρωτομαγιά, πιθανότατα θα με έβρισκε περισσότερο σύμφωνο. Όχι επειδή θα αντιμετώπιζα το έργο ως τον πραγματικό πύργο του Τάτλιν (πράγμα που επίσης εντοπίζεται αν και δειλά και σε μικρότερη κλίμακα), γιατί δεν θα το κανα, αλλά επειδή από τους υποψήφιους προορισμούς ενός τέτοιου έργου δεν θεωρώ πως ο καταλληλότερος είναι να κάτσουν οι δημότες κάτω από αυτό και να τραγουδάνε «ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά».

 

Η σκέψη αυτή όμως ελάχιστη σχέση έχει με το γεγονός πως φοιτητές των καλών τεχνών δημιούργησαν ένα έργο, ένα όποιο έργο, και μόλις αυτό τοποθετήθηκε στην πλατεία, τμήματα του γιαννιώτικου πληθυσμού εξεγέρθηκαν έτοιμα να ρίξουν το «έκτρωμα» που «δεν συνάδει με τις παραδόσεις». Όσο κάποιοι επιθυμούν να αναδείξουν σε ιδανικό της εποχής τον χουλιγκανισμό, κάποιοι πρέπει να σταθούν απέναντι και να προστατεύσουν την ελευθερία της έκφρασης και της τέχνης, την ανθρωπιά και το διαφορετικό. Αν κάποιοι έχουν εξυψώσει το ζήτημα της «σκαλωσιάς» σε μείζον ζήτημα που χρειάζεται επίλυση και παρέμβαση από τα θρασύτατα χέρια όσων θεωρούν πως θα κρίνουν οι ίδιοι τι είναι τέχνη και τι όχι, κάποιοι άλλοι όσο αγωνιζόμαστε για τη φτώχεια, την ανεργία, και όλα τα άλλα ζητήματα του δήμου που προαναφέρθηκαν, πρέπει να διασφαλίσουμε πως αν χρειαστεί να τοποθετηθούν τόσα έργα τέχνης στην πλατεία, ώστε να μην μπορούμε να την περπατήσουμε, για να υπερασπιστούμε την ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης, τότε κι αυτό θα μπορεί να γίνει. Κι αν υπάρξει χώρος και διάθεση για χριστουγεννιάτικο δέντρο, θα βάλουμε κι ένα τέτοιο. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε να αναδειχτεί ο βανδαλισμός και ο ταλιμπανισμός και εργαλεία υπεράσπισης των όποιων αξιών.

 

Κλείνοντας, όσοι θέλουν να ξηλώσουν τη σκαλωσιά ας σταματήσουν να χρησιμοποιούν ως αφορμή την παράδοση, γιατί μπορεί να τους ζητηθεί να μας αναλύσουν πόσο παραδοσιακά για την Ελλάδα είναι τα χριστουγεννιάτικα δέντρα, και πόσο παραδοσιακός για την Ορθοδοξία είναι ο χοντρός και κόκκινος καπιταλιστικός παππούς. Και δεν θα ξέρουν να μας απαντήσουν, με τον ίδιο τρόπο που δεν ξέρουν τι αντιπροσωπεύει το έργο στην πλατεία.

Please reload

Πρόσφατα άρθρα
Please reload

Αναζήτηση

Ακολούθα μας

  • Facebook Social Icon

Copyright © 2018 bakiri.website. All rights reserved.